Zachęcamy do obejrzenia nagrania konferencji „Razem przeciwko przemocy – budujemy bezpieczną przyszłość”, która odbyła się 30 września 2025 r. w Pałacu Młodzieży w Bydgoszczy. Wydarzenie było częścią ogólnopolskich działań podejmowanych w ramach Tygodnia Przeciwdziałania Przemocy i wpisało się w kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2025/2026 oraz w priorytety Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty. Podczas konferencji poruszane były kluczowe zagadnienia dotyczące wsparcia dzieci i młodzieży, zjawiska bullyingu i cyberbullyingu, a także profilaktyki przemocy rówieśniczej dzieci i młodzieży oraz budowaniu bezpiecznego i wspierającego środowiska szkolnego i rodzinnego.

Nagranie dostępne pod linkiem:

https://youtu.be/H9j3g8pd5Qw

Relacje rówieśnicze w przedszkolu

Przedszkole to miejsce nauki i zabawy, ale przede wszystkim przestrzeń pierwszych, samodzielnych relacji społecznych.      W przedszkolu dziecko uczy się inicjować zabawę z kolegami, zadawać im pytania. Podczas zabawy uczy się wyrażania własnego zdania, ustępowania innym, dzielenia zabawkami, przepraszania, wybaczania itp. Przedszkolak zyskuje cenne doświadczenia wynikające ze współdziałania z rówieśnikami, przyswaja sobie normy i zasady kontaktów międzyludzkich.

Dzieci uczą się przez relacje. Relacje z rówieśnikami są bardzo ważnym i naturalnym elementem rozwoju psychospołecznego dziecka. Nawiązując relacje z innymi rozwija w sobie empatię, samoświadomość i zdolność wyrażania emocji i zrozumienie dla innych.

Wpływ relacji na rozwój dziecka

Prawidłowy rozwój relacji ma wpływ na wiele elementów rozwoju dziecka:

• Rozwój emocjonalny– poprzez interakcje z rówieśnikami, dzieci poznają swoje emocje, uczą się rozumieć  co czują i myślą inni ludzie, potrafią odgadywać ich intencje 
  i potrzeby, współczuć im, a także reagować w odpowiedni sposób. Pomaganie staje się wartością. To fundament wspierania empatii. 
• Rozwój poznawczy– dzieci uczą się przez naśladowanie. Przykład rówieśników jest niezwykle cenny i motywuje do podejmowania aktywności w trakcie różnych sytuacji edukacyjnych, wpływa na rozwój samodzielności dziecka.  Naśladowanie rówieśników sprzyja rozwojowi językowemu dzieci, wspólna zabawa zachęca do logicznego myślenia czy kreatywnego rozwiązywania problemów. Dzieci dowiadują się jak funkcjonuje społeczeństwo, jakie są akceptowane zachowania i normy obowiązujące w grupie.
• Rozwój zdolności komunikacyjnych – interakcje z rówieśnikami motywują do komunikowania się, co przyczynia się do poszerzenia zasobu słownictwa dziecka, przyswajanie nowych struktur gramatycznych oraz wzrost umiejętności komunikowania się w sposób pozawerbalny.
• Budowanie tożsamości i samooceny– relacje z rówieśnikami pomagają rozwijać poczucie przynależności, co jest niezbędna do budowania własnej tożsamości. Posiadanie przyjaciół w grupie daje poczucie bezpieczeństwa i akceptacji. Poprzez bycie akceptowanym i lubianym w grupie rówieśniczej, dziecko rozwija poczucie własnej wartości i pewności siebie. Dzieci, które są lubiane i spędzają czas w towarzystwie rówieśników, często stają się bardziej śmiałe i odważne.

Budowanie relacji zaczyna się w rodzinie, czyli jak wspierać dziecko w budowaniu relacji?

Budowanie pięknych i trwałych relacji rówieśniczych to proces, który wymaga cierpliwości i wsparcia. Rola dorosłego jest w tym procesie nieoceniona. 

1. Maluch uczy się przez obserwację  i naśladowanie czerpiąc wiedzę od rodziców – pokazuj dobre wzorce, bądź przykładem, pokaż jak rozwiązywać konflikty i budować pozytywne relacje. 
2. Rozmowa na temat uczuć oraz wspieranie postaw empatii i zaangażowania – naucz dziecko nazywania i rozumienia własnych emocji, co pomoże mu lepiej komunikować się z innymi. Rozmawiaj o przedszkolu koncentrując się na jego interakcjach z innymi („Z kim się bawiłeś?”, „Co robiliście razem”), to zachęca do opowiadania o relacjach i uczuciach.
3. Regularne kontakty z innymi dziećmi to klucz do nauki relacji rówieśniczych i pogłębiania więzi – organizuj wspólne spotkania i zabawy poza przedszkolem (w domu, na placu zabaw), zachęcaj do udziału w zajęciach grupowych.
4. Współpraca to podstawowa  umiejętność społeczna – zachęcaj dziecka do pomagania w prostych pracach domowych, wspólnie budujcie z klocków, układajcie puzzle, grajcie w gry itp.
5. Konflikty są naturalną częścią relacji, dlatego warto nauczyć dziecko jak je rozwiązywać – naucz dziecko, że warto mówić o swoich uczuciach i potrzebach, zachęcaj i wspieraj w szukaniu rozwiązań, które będą korzystne dla obu stron. Pokaż jak ważne jest przepraszanie i wybaczanie, czytaj książki, bo wiele z nich porusza tematy przyjaźni, konfliktów i ich rozwiązywania. 

Relacje rówieśnicze to ważny element rozwoju społecznego dziecka, źródło nauki i doświadczeń, które będą miały wpływ na całe jego życie. To właśnie w relacjach z rówieśnikami dzieci uczą się jak funkcjonuje świat społeczny, jakie są reguły i jak radzić sobie w różnych sytuacjach. Ukształtowane w ten sposób umiejętności społeczne będą przydatne w dorosłym życiu. Relacje między dziećmi zmieniają się, dojrzewają, ewoluują. Nie powinno się przyspieszać ani kontrolować tego procesu. Ważne by stworzyć dziecku przestrzeń do doświadczania, próbowania, popełniania  błędów i uczenia się ich. Przyjaźń w przedszkolu to fundament zdrowego rozwoju społecznego, który procentuje przez całe życie.

Opracowała
mgr Magdalena Szmyt

Pomyślana adaptacja 3 latków w przedszkolu

Co przydaje się w przedszkolu?

Wygodne ubranie i wygodne buty.

Najlepiej te, które nie ograniczają ruchów dziecka i które dziecko potrafi zdjąć i ubrać samodzielnie (lub z niewielką pomocą).

Przebranie i bielizna na zmianę.

To się przyda! Dzieci angażują się w zajęcia dosłownie każdą częścią siebie.

Podpis na rzeczach dziecka.

Jeśli coś się zgubi – to na pewno też się znajdzie.

Zanim wejdę do sali…

Powiedz mi kto i kiedy odbierze mnie z przedszkola

– Taka wiedza daje mi poczucie bezpieczeństwa.

Powiedz mi : „Miłej zabawy”!

– Taki komunikat zachęca mnie do pozostania w przedszkolu.

Pokaż mi, że się uśmiechasz!

– Twój uśmiech będzie mi towarzyszył przez cały dzień!

Dam Ci całusa i piąteczkę!

– Rutynowe i krótkie rozstania są najłatwiejsze.

Nie martw się!

– Jestem Przedszkolakiem i dam sobie radę!

Szanowni Rodzice, unikajmy…

Zwrotów: „Nie bój się, nie martw się, musisz tu zostać, bo…”

– Takie komunikaty często przynoszą odwrotny skutek.

Pośpiechu i chaosu

– To zwiększy stres związany z pozostaniem w przedszkolu.

Długich rozmów przed salą

– To przedłuża proces rozstania, który sam w sobie bywa trudny.

Oszukiwania: „Idę tylko do samochodu, zaraz wracam”

– To spowoduje utratę zaufania, a rozstanie następnego dnia będzie jeszcze trudniejsze.

Wymykania się z sali

– Dziecko, które zauważy, że „mama gdzieś zniknęła” często odczuwa dwa razy większy strach.

Obietnic bez pokrycia

– Jeśli Mama obiecuje, że przyjdzie po obiedzie – to ja po obiedzie czekam na Mamę.

Przekazywania dziecka na ręce Pani

– Dziecko powinno wejść do Sali na własnych nogach – zabieranie dziecka z rak Mamy jest trudne dla wszystkich.

Szantażu, Jeśli nie wejdziesz normalnie to…”

– Takie komunikaty potęgują emocje, z którymi dziecko często nie potrafi sobie poradzić.

BAJKOWA PLANETA – FANTAZJA

https://www.facebook.com/BajkowaPlaneta/